Verblijfskaart voor familieleden van EU burgers in Spanje

Drie routes, en waarom je waarschijnlijk op een makkelijkere zit

Spanje regelt gezinsmigratie via drie gescheiden routes. Het algemene regime geldt als de persoon die al in Spanje woont geen EU burger is. Het communautaire regime, het régimen comunitario, geldt als die persoon burger is van een andere EU of EER staat of Zwitserland. Hun niet EU familieleden vragen dan de tarjeta de residencia de familiar de ciudadano de la Unión aan, geregeld in Real Decreto 240/2007, de Spaanse uitwerking van de EU richtlijn over vrij verkeer. De derde route is voor familie van Spanjaarden, en die krijgt hieronder een eigen paragraaf.

Dat verschil is niet cosmetisch. Het algemene regime vraagt 150% van het IPREM aan aangetoond inkomen, een woningrapport van de sociale dienst en normaal gesproken een jaar eerder verblijf voordat je überhaupt mag indienen. Het communautaire regime vraagt niets daarvan. Het bestaat omdat vrij verkeer een verdragsrecht is en geen gunst van de administratie, en de Spaanse wet de familie van een EU burger niet door dezelfde hoepels mag laten springen als alle anderen.

De eerste vraag is dus niet welke documenten je nodig hebt. De eerste vraag is op welke route je zit. Heeft degene die in Spanje woont het paspoort van een ander EU land, dan zit je in het communautaire regime, en is alles wat je leest over IPREM drempels en woninginspecties voor jou niet van toepassing. Is die persoon Spanjaard, lees dan eerst de volgende paragraaf.

Als de persoon in Spanje Spanjaard is

Tot mei 2025 gebruikte familie van Spanjaarden dezelfde kaart. Dat veranderde toen het huidige Reglamento de Extranjería, vastgesteld bij Real Decreto 1155/2024, op 20 mei 2025 in werking trad. Spanjaarden vallen sindsdien niet meer onder het communautaire regime, en hun niet EU familieleden hebben een eigen vergunning gekregen: de autorización de residencia temporal de familiares de personas con nacionalidad española. Die vraag je aan met formulier EX-24, niet met het EX-19 van deze kaart. Het Tribunal Supremo heeft dat aparte stelsel in juli 2026 overeind gehouden.

De enige uitzondering is een Spanjaard die gebruik heeft gemaakt van het vrij verkeer, meestal door samen met de partner in een ander EU land te wonen en daarna terug te keren. Dat gezin kan nog via het communautaire regime. Voor iedereen anders met een Spaanse partner is het praktische nieuws goed. In de eisen die het Ministerio de Inclusión voor deze vergunning publiceert, staat geen inkomensdrempel voor een echtgenoot of partner, en wie de aanvraag in Spanje indient, mag tijdens de behandeling blijven en werken. De rest van dit artikel gaat over familie van burgers van andere EU landen.

Wie telt als familielid

De kerncategorie is smaller dan wat we in het dagelijks leven familie noemen, en het loont om precies te lezen.

Echtgenoten

Een als geldig erkend huwelijk volstaat. De regeling kent geen minimumduur, al kan een zeer recent huwelijk in combinatie met andere omstandigheden wel tot een grondiger toets leiden, want de administratie mag onderzoeken of de relatie echt is.

Geregistreerde partners

Dit is de bepaling waar mensen op stuklopen. De partner komt in aanmerking als de met een huwelijk vergelijkbare verbintenis is ingeschreven in een openbaar register dat daarvoor is ingesteld in een EU of EER staat, dat register dubbele inschrijving uitsluit, en de inschrijving niet is doorgehaald. Die eis over dubbele inschrijving is geen formaliteit. Daarom voldoen inschrijvingen in sommige Spaanse regionale registers, en sommige informele buitenlandse constructies, niet automatisch. Overweeg je een pareja de hecho juist om deze route te kunnen gebruiken, controleer dan eerst in welk register je terechtkomt.

Kinderen

Kinderen onder 21 vallen er zonder discussie onder. Kinderen boven 21 als zij ten laste komen. Kinderen van de echtgenoot of geregistreerde partner van de EU burger vallen onder dezelfde voorwaarden, wat voor samengestelde gezinnen uitmaakt.

Ouders

Ouders, en de ouders van de echtgenoot of partner, vallen eronder als zij ten laste komen. Ten laste betekent hier echte economische afhankelijkheid, aangetoond en niet alleen gesteld, en dit is de categorie die het vaakst een verzoek om aanvullende stukken krijgt.

Daarnaast bestaat er een ruimere categorie van overige familieleden, waaronder mensen die in hetzelfde huishouden woonden, mensen die om ernstige gezondheidsredenen persoonlijke zorg nodig hebben, en een niet geregistreerde partner met een duurzame relatie, meestal aangetoond met minstens een jaar samenwonen, of met een stabiel gezamenlijk huishouden als jullie samen een kind hebben. Die aanvragen worden individueel beoordeeld en niet als recht toegekend. Die route bestaat, maar is echt discretionair en je moet er niet op plannen alsof hij automatisch is.

De voorwaarde die mensen vergeten: de status van de EU burger zelf

De kaart kent geen inkomenstabel voor de aanvrager, maar er hangt wel een voorwaarde aan de EU burger. Om langer dan drie maanden in Spanje te verblijven moet die in een van een klein aantal categorieën vallen: werknemer, zelfstandige, student met zorgdekking, of iemand met voldoende middelen voor zichzelf en het gezin plus een zorgverzekering.

In de praktijk betekent dat dat de EU burger al ingeschreven moet zijn als resident, met het certificado de registro dat iedereen de groene kaart noemt, voordat de gezinsaanvraag wordt bekeken. Een dossier waarin de EU burger zijn eigen verblijf nog niet op orde heeft, is een dossier dat wacht op een verzoek om aanvullende stukken. De volgorde telt: eerst schrijft de EU burger zich in, daarna vraagt het familielid aan.

De termijn van drie maanden

De aanvraag hoort binnen drie maanden na binnenkomst van het familielid ingediend te worden, of binnen drie maanden nadat de familieband ontstond als diegene hier al is. Dit is een van de weinige harde deadlines in het traject en je verliest hem makkelijk uit het oog, zeker als iemand visumvrij aankwam en de eerste weken vooral bezig was met woonruimte zoeken.

De termijn missen laat het recht niet vervallen, want dat recht komt uit het EU recht en niet uit de deadline, maar het maakt het dossier wel ingewikkelder en kan een boete opleveren. Op tijd indienen is simpelweg makkelijker.

Wat de kaart je oplevert

De tarjeta de residencia de familiar de ciudadano de la Unión is vijf jaar geldig, of korter als de EU burger naar verwachting korter blijft. Hij geeft vanaf het moment van afgifte recht op werken in loondienst of als autónomo, zonder aparte werkvergunning en zonder wachttijd. Het is een fysieke kaart en juridisch iets anders dan de TIE uit het algemene regime, al gebruiken mensen in de spreektaal TIE voor allebei.

Na vijf jaar aaneengesloten legaal verblijf kan de houder over naar de permanente versie van de kaart, het communautaire equivalent van langdurig verblijf.

Wat er meestal misgaat

Drie dingen zorgen naar onze ervaring voor het meeste oponthoud.

Het eerste zijn buitenlandse documenten. Een huwelijksakte, een geboorteakte of een bewijs van afhankelijkheid dat buiten Spanje is afgegeven, moet gelegaliseerd worden, meestal met een apostille, en vertaald door een beëdigd vertaler. Een document dat thuis prima geldig is, is in een Spaans dossier onbruikbaar tot beide stappen zijn gezet, en dat vanuit Spanje regelen duurt langer dan het vooraf regelen.

Het tweede is het aantonen van afhankelijkheid bij ouders. Incidentele overboekingen zijn niet genoeg. Wat overtuigt is een consistent patroon over een langere periode, samen met bewijs over de eigen middelen van de ouder.

Het derde is de beschikbaarheid van afspraken. De cita previa voor deze procedure kan in drukke provincies schaars zijn, en de termijn van drie maanden loopt door of het loket nu plek heeft of niet. Begin met zoeken naar een afspraak in de week dat je familielid aankomt, niet in de week dat je documenten compleet zijn.

Waarom je op deze route moet staan

We hebben meer dan één EU burger aan het loket te horen gekregen dat de niet EU partner via reagrupación familiar moest, loonstroken zien verzamelen en een woninginspectie zien boeken, om daarna te ontdekken dat niets daarvan nodig was. Begrijpelijk, want het algemene regime is de gebruikelijkere procedure en de drukkere rij. Maar het communautaire regime is de juiste route en hij is wezenlijk beter: geen inkomensdrempel, geen woningrapport, geen jaar voorafgaand verblijf, meteen werkrechten.

Zit je in deze situatie, wees dan vanaf het eerste gesprek duidelijk over welk regime geldt. Dat ene punt bepaalt alles wat erna komt.