Gezinshereniging in Spanje

Twee systemen, geen één

Spanje kent geen enkele procedure voor gezinshereniging. Het zijn er twee, en ze lijken nauwelijks op elkaar. Welke voor jou geldt, wordt bepaald door de nationaliteit van degene die al in Spanje woont, niet door de nationaliteit van het familielid dat wil komen.

Woont er een niet EU burger in Spanje, dan loopt het gezin via het algemene regime, de route die reagrupación familiar heet. Die is geregeld in het Reglamento de Extranjería, vastgesteld bij Real Decreto 1155/2024, van kracht sinds 20 mei 2025 en in april 2026 aangepast door Real Decreto 316/2026. Je moet inkomen aantonen, aantonen dat je woning groot genoeg is, en in de meeste gevallen al een jaar legaal in Spanje wonen.

Is degene die hier woont Spanjaard, of burger van een andere EU of EER staat of Zwitserland, dan loopt het via het communautaire regime onder Real Decreto 240/2007. Het niet EU familielid vraagt dan de tarjeta de residencia de familiar de ciudadano de la Unión aan. Geen inkomenstabel, geen woningrapport van de sociale dienst, en werken mag vanaf dag één.

Als Nederlander zit je vrijwel altijd in de tweede groep. Dat is het belangrijkste dat je vaststelt voordat je papieren gaat verzamelen. We zien mensen zes weken bezig met een reagrupación dossier inclusief woninginspectie, terwijl hun niet EU partner via de communautaire route in een fractie van de tijd klaar was geweest.

Het algemene regime: reagrupación familiar

Wie mag optreden als reagrupante

De aanvrager in Spanje moet een niet EU burger zijn die hier al legaal woont. In de praktijk betekent dat een verblijfsvergunning die verlengd is of nog minstens een jaar geldig, of langdurig verblijf, de residencia de larga duración. Meestal wordt verwacht dat je al een jaar legaal in Spanje woont voordat je indient. Daarom is het eerste jaar na aankomst zelden het jaar waarin je familie overhaalt.

Wie je mag laten overkomen

De echtgenoot, of de partner in een relatie die vergelijkbaar is met een huwelijk. Real Decreto 1155/2024 was hier ruimhartiger dan de oude regeling: de relatie mag geregistreerd zijn in een openbaar register, maar ook niet geregistreerd, mits je minstens twaalf aaneengesloten maanden relatie kunt aantonen. Voor stellen die nooit iets formeel vastlegden is dat een wezenlijk verschil.

Dan de kinderen. De leeftijdsgrens ging van 21 naar 26 jaar voor kinderen die ten laste komen. Daarmee kwam een grote groep studerende of tijdelijk werkloze volwassen kinderen alsnog in beeld. Minderjarigen onder voogdij van de reagrupante vallen er ook onder.

Ouders en schoonouders blijven de lastigste categorie. Zij komen in aanmerking als ze echt ten laste komen en de reagrupante in de regel langdurig verblijf heeft. Er gelden leeftijds en afhankelijkheidsvoorwaarden, en juist hier verschillen de regionale Oficinas de Extranjería het sterkst in hoe streng ze het dossier lezen.

Het inkomen dat je moet aantonen

De inkomenstoets wordt uitgedrukt als een veelvoud van het IPREM, de referentie die Spanje gebruikt in plaats van het minimumloon voor vrijwel alle administratieve drempels. Het IPREM bleef voor 2026 bevroren op 600 euro per maand, dus het rekenwerk is uitzonderlijk overzichtelijk.

Voor één familielid toon je 150% van het IPREM aan, ongeveer 900 euro per maand. Elk extra gezinslid komt daar 50% van het IPREM bij, ongeveer 300 euro per maand. Wie partner en twee kinderen laat overkomen, zit dus rond de 1.500 euro per maand aan stabiel, gedocumenteerd inkomen. Die stabiliteit wordt onderschat. Het loket leest geen losse loonstrook maar een patroon over meerdere maanden, en wisselend autónomo inkomen wordt kritischer bekeken dan een arbeidscontract.

Het woningrapport

Je moet ook aantonen dat de woning geschikt is. Dat gaat via een informe de vivienda adecuada, afgegeven door de comunidad autónoma of door de gemeente, afhankelijk van waar je woont, en er komt een inspectie of in elk geval een documentaire toets aan de lokale bewoonbaarheids en ruimtenormen aan te pas. De doorlooptijd verschilt enorm per regio. In de ene provincie ligt het rapport er in drie weken, in de andere is het de langste stap van het hele dossier. Begin er dus mee, in plaats van het te bewaren tot het laatst.

Zorgdekking

De reagrupante moet garanderen dat iedereen in het gezin zorgdekking heeft, via de Seguridad Social of via een particuliere verzekering. Draagt de reagrupante af als werknemer of als autónomo, dan kunnen gezinsleden meestal als beneficiario worden ingeschreven en is een aparte polis niet nodig.

Het communautaire regime: de verblijfskaart voor familieleden

Wie geldt als familie

Onder Real Decreto 240/2007 vraagt het niet EU familielid van een EU, EER of Zwitserse burger de tarjeta de residencia de familiar de ciudadano de la Unión aan. Daaronder vallen de echtgenoot, de geregistreerde partner mits het register een openbaar register in een EU of EER staat is dat dubbele registratie uitsluit, kinderen onder 21 of kinderen van elke leeftijd die ten laste komen, en ouders die ten laste komen.

Wat de kaart je oplevert

De kaart is vijf jaar geldig, of korter als de EU burger naar verwachting korter blijft, en geeft vanaf de dag van afgifte recht op werken in loondienst of als autónomo. Geen 150% IPREM tabel, geen woningrapport. Wat de administratie wel toetst, is of de EU burger zelf voldoet aan de voorwaarden om langer dan drie maanden in Spanje te verblijven: werken, zelfstandig zijn, studeren met dekking, of voldoende middelen plus een zorgverzekering hebben.

De aanvraag hoort binnen drie maanden na binnenkomst van het familielid ingediend te worden, of binnen drie maanden nadat de familieband ontstond als diegene hier al is. Na vijf jaar aaneengesloten verblijf wordt de kaart permanent.

Waar arraigo familiar wel en niet past

Arraigo familiar wordt vaak beschreven als een derde gezinsroute. Sinds Real Decreto 1155/2024 klopt die beschrijving niet meer. De categorie werd fors versmald: familieleden van Spanjaarden vallen er niet langer onder, die gebruiken nu de aparte verblijfsvergunning voor familieleden van een Spaanse burger. Wat overblijft onder arraigo familiar is in de kern de ouder of voogd van een minderjarige met de nationaliteit van een andere EU of EER staat of Zwitserland, die met hem samenwoont en de ouderlijke verplichtingen nakomt, plus degene die essentiële en constante steun verleent aan een EU burger met een beperking.

Lees je ergens dat arraigo familiar de route is voor de ouder van een Spaans kind, dan is die informatie verouderd. Dit is één van de plekken waar de regeling van 2025 de kaart echt heeft hertekend, en waar advies van voor mei 2025 je naar het verkeerde loket stuurt.

Wat er gebeurt zodra ze er zijn

Goedkeuring van de verblijfsvergunning is niet het einde van het traject maar het midden. Het familielid moet Spanje nog binnenkomen, vingerafdrukken laten nemen en een fysieke kaart ophalen, zich inschrijven op de padrón bij de gemeente, een zorgpas regelen, en meestal komt binnen het jaar ook het rijbewijs voorbij. Kinderen hebben een schoolplek nodig, en de inschrijving op de padrón bepaalt in welk verzorgingsgebied je valt.

Losse stappen zijn geen van alle moeilijk. Het is de volgorde die mensen opbreekt, want verschillende stappen leunen op een document dat uit een eerdere stap komt, en de loketten die ze afgeven praten onderling niet met elkaar.