Modelo 720 en je buitenlandse pensioen: wat gepensioneerden in Spanje moeten aangeven

Wat het Modelo 720 eigenlijk is

Het Modelo 720 is een informatieve opgave. Indienen levert geen aanslag op en verandert op zichzelf niets aan wat je verschuldigd bent. Het vertelt de Agencia Tributaria wat je buiten Spanje aanhoudt, zodat die informatie aansluit op wat via internationale uitwisseling binnenkomt. Je dient het in tussen januari en eind maart, over de stand per 31 december van het voorgaande jaar.

Het is opgebouwd uit drie onafhankelijke blokken, elk met een eigen drempel van 50.000 euro.

• Rekeningen bij financiële instellingen in het buitenland, beoordeeld op zowel het saldo per 31 december als het gemiddelde saldo van het laatste kwartaal.
• Effecten, rechten, verzekeringen en lijfrenten die in het buitenland worden aangehouden, beheerd of verkregen. Dit is het blok waar pensioenproducten in vallen.
• Onroerend goed en rechten op onroerend goed in het buitenland.

De blokken worden niet bij elkaar opgeteld. Heb je 40.000 euro in elk van de drie, dan is er geen aangifteplicht, ook al is het totaal 120.000 euro. Kom je in één blok boven de 50.000, dan geldt de plicht alleen voor dat blok. Onze algemene blog over het Modelo 720 behandelt de mechaniek voor alle drie.

Heb je eenmaal ingediend, dan dien je pas opnieuw in als een aangegeven blok met meer dan 20.000 euro is gegroeid ten opzichte van de laatste opgave voor dat blok, of als je iets hebt verkocht, beëindigd of anderszins vervreemd dat je eerder had gemeld. Het is dus niet automatisch een jaarlijkse aangifte.

Inkomen dat je ontvangt is niet hetzelfde als bezit dat je hebt

Dit is het onderscheid dat de meeste verwarring oplost.

Ontvang je AOW of een ander wettelijk staatspensioen, dan ontvang je inkomen. Je bezit geen pot. Er is geen fonds met jouw naam erop dat je zou kunnen verkopen, overdragen of verzilveren. Dat inkomen hoort in je jaarlijkse Renta, waar het volgens het verdrag wordt belast, en het hoort niet als bezit op het Modelo 720, want dat is het niet.

Houd je daarentegen een privaat of bedrijfsfonds in het buitenland aan dat nog van jou is, dan is dat een ander verhaal. Het heeft een waarde, je hebt er rechten op, en het valt recht in het tweede blok naast beleggingsportefeuilles, fondsen en levensverzekeringen. Dat is het geval dat mensen verrast, en het is de reden dat gepensioneerden die dachten dat het Modelo 720 voor huiseigenaren was ineens toch aangifteplichtig blijken.

Waar de grens vaag wordt

Tussen die twee heldere gevallen zit een reeks producten waarover echt discussie mogelijk is, en juist daar telt eerlijk advies zwaarder dan een vuistregel.

Een pensioen dat al is omgezet in een levenslange lijfrente die tot overlijden uitkeert en geen afkoopwaarde heeft, lijkt veel meer op inkomen dan op bezit. Een pensioen dat nog in een fonds zit met een overdrachtswaarde die je naar een andere uitvoerder kunt verplaatsen, lijkt op bezit. Daartussen zitten producten met gedeeltelijke afkooprechten, gegarandeerde periodes of opnameregelingen waarbij je zeggenschap houdt over de onderliggende beleggingen.

De Agencia Tributaria en de Dirección General de Tributos hebben over individuele producten uitspraken gedaan, en de lijn is te kijken of de houder een economisch recht heeft dat nu afdwingbaar en waardevol is, in plaats van naar de naam van het product. Dat is een verstandige toets, maar hij ontslaat je niet van het bekijken van je eigen polis.

Verplichtingen die gepensioneerden vaak missen

Buitenlandse rekeningen tellen ook als ze alleen het pensioen ontvangen. Veel gepensioneerden houden een Nederlandse rekening aan puur om het pensioen op te laten binnenkomen voordat het naar Spanje gaat. Dat is een buitenlandse rekening. Komen je buitenlandse rekeningen samen boven 50.000 euro, op de jaareindestand of op het kwartaalgemiddelde, dan geldt blok één, hoe weinig activiteit er ook is.

Gezamenlijke tegoeden geef je volledig aan. Bij een gezamenlijke rekening of bezitting geeft elke houder in beginsel de volledige waarde op met vermelding van zijn aandeel, in plaats van alleen zijn deel. Dit is een veelgemaakte fout en het betekent dat twee partners elk een drempel kunnen passeren op dezelfde rekening.

Het huis dat je in Nederland hield is blok drie. Een woning die je bij de verhuizing niet verkocht valt in het vastgoedblok, gewaardeerd op aanschafwaarde. Veel mensen die het ouderlijk huis verhuurden in plaats van verkochten zitten zonder het te weten in het Modelo 720, en de pensioenvraag leidt daarvan af.

Modelo 721 staat los. Cryptovaluta in het buitenland heeft een eigen opgave en valt niet binnen de blokken van het 720.

Wat er met de boetes gebeurde

Goed om te weten, want de reputatie van het Modelo 720 stoelt op een regime dat niet meer bestaat. De oorspronkelijke boetestructuur kende vaste boetes die de waarde van het niet gemelde bezit ver konden overtreffen, en behandelde niet gemeld buitenlands vermogen als ongerechtvaardigde vermogenswinst zonder verjaring. Het Hof van Justitie van de Europese Unie oordeelde in januari 2022 tegen Spanje op dat punt en noemde het onevenredig en in strijd met het vrije kapitaalverkeer.

Spanje paste de regels daarop aan. De aangifteplicht zelf geldt onverkort, maar de boetes volgen nu het algemene regime van de Ley General Tributaria en de gewone verjaringstermijn geldt in plaats van een onbeperkte reikwijdte. Dat is een echte verandering en het betekent dat de paniek rond het formulier niet langer in verhouding staat. Het is geen reden om niet in te dienen, want boetes bestaan nog steeds, maar het formulier is nu een administratieve plicht en geen valstrik.

Hoe je het aanpakt als nieuwe gepensioneerde in Spanje

Je eerste Modelo 720 gaat over het jaar waarin je voor het eerst Spaans fiscaal inwoner werd, in te dienen vóór 31 maart van het jaar daarna. Word je in 2026 resident, dan is je eerste venster begin 2027. Dat is dezelfde reden waarom het jaar van je verhuizing aandacht verdient, wat we behandelen in onze blog over de 183 dagenregel.

Doe praktisch drie dingen. Zet elke rekening, elk fonds, elke polis en elk pand buiten Spanje op een rij met de waarde per 31 december, in euro. Groepeer ze in de drie blokken en toets elk blok apart tegen 50.000 euro. Vraag je vervolgens per pensioenproduct specifiek af of je een waarde bezit die je kunt realiseren of overdragen, of dat je simpelweg betalingen ontvangt. Die derde vraag beslist je antwoord, en het loont om die schriftelijk aan je uitvoerder te stellen zodat je hun omschrijving in je dossier hebt.

Houd tot slot de opgave en de aangifte in de pas. Het Modelo 720 meldt wat je bezit. De Renta meldt wat je ontving en betaalt de belasting, en hoe een buitenlands pensioen wordt belast hangt af van het verdrag, wat we uitwerken op onze pagina over het belastingverdrag Nederland Spanje. De één goed doen en de ander fout is de meest voorkomende manier waarop gepensioneerden een brief krijgen, want juist die mismatch is wat de informatie uitwisseling zichtbaar maakt.